حق ارتفاق در زمین و ملک دیگری به چه معناست؟

حق ارتفاق در زمین و ملک دیگری چگونه است؟

حق ارتفاق در زمین و ملک دیگری بخشی از مسیرهایست در میان زمین های مسکونی یا کشاورزی و محل های خاصی برای عبور به چشمه یا محل عبور مجری و … است. حق ارتفاق در زمین و ملک دیگری در ماده 93 قانون مدنی تشریح می کند “حق ارتفاق حقیست برای شخص در ملک دیگری”، به بیانی دیگر حق ارتفاق صاحب ملکی به اعتبار حقی که در ملک دیگری دارد می تواند از آن ملک استفاده نماید.
در ماده 95 قانون مدنی ” بیان می کند هر گاه زمین یا خانه‌ی کسی مجرای فاضلاب یا آب باران زمین یا خانه‌ی دیگری بوده است صاحب آن خانه یا زمین نمی‌تواند جلوگیری از آن کند مگر در صورتی که عدم استحقاق او معلوم شود.”
دادور ، مشاوره حقوقی آنلاین در موضوع حق ارتفاق در زمین و ملک دیگری که اکثرا” حق ارتفاق در زمین های کشاورزی بسیار روشن و ملموس است به آن پرداخته ایم که در ادامه تشریح مباحث به موضوعات دیگر این حق می پردازیم.
حق ارتفاق در زمین و ملک دیگری به بیانی دیگر هرگاه فردی برای رسیدن و عبور به زمین خود مجبور شود از زمین ملک همسایه ی خود بگذرد، گفته می شود که وی حق عبور و استفاده از آن زمین را دارد، به عنوان مثال هرگاه شخصی برای آبیاری زمین خود ناچار باشد نهری از زمین دیگری رد کند تا آب را به زمین خود برساند، وی حق مجری در زمین دیگری خواهد داشت، و در مورد دیگری اگر کسی اجازه داشته باشد ناودان خود را به سمت ملک مجاور قرار دهد، وی حق ناودان دارد.
حق ارتفاق در واقع چهره ای از حق انتفاع است با این تفاوت اساسی که حق ارتفاق اختصاص به زمین دارد. به بیانی ساده تر، حق ارتفاق معمولا در دو ملک مجاور و متصل وجود دارد و همچنین برخلاف حق انتفاع این حق به صورت دائمی ایجاد می شود و تا زمانی که زمین و محل عبور موجود باشد حق ارتفاق باقی است.
حق ارتفاق در زمین و ملک دیگری چگونه ایجاد می شود؟
_  حق ارتفاق که قانونگذار برای افراد به رسمیت شناخته است، به آن ارتفاق قانونی می گویند. مثلا در قانون برای دولت در مورد زمین هایی که در مسیر راه و خطوط مواصلاتی و برق و مجاری آب و لوله های گاز و نفت قرار می گیرد، حق ارتفاق ایجاد خواهد داشت.
_ از طریق قرارداد میان مالک زمین با دارنده ی حق ارتفاق، که بدان ارتفاق قراردادی گویند.
_ به واسطه ی وضع طبیعی بنا و املاک که به آن ارتفاق طبیعی گویند. مثلا زمینی که در پایین قرار گرفته به حکم وضع طبیعی خود، مجرای فاضلاب و آب باران زمین بالاتر است.
_ حق ارتفاق همچنین ممکن است در اثر اذن و اجازه ی مالک داده شود که طبق ماده ی 98 قانون مدنی ” اگر کسی حق عبور در ملک غیر ندارد ولی صاحب ملک اذن داده باشد که از ملک او عبور کنند، هر وقت بخواهد می‌تواند از اذن خود رجوع کرده و مانع عبور او بشود و همچنین است سایر ارتفاقات‌.”
نوع دیگری از حق ارتفاق ممکن است بصورت مثبت یا منفی ایجاد شود.
_ در حق ارتفاق مثبت صاحب آن اجازه ی استفاده از ملک دیگری را خواهد داشت. به عنوان نمونه: حق داشتن در و شبکه، حق مجری، حق شرب، حق ناودان یا حق عبور از ملک دیگری.
_ در حق ارتفاق منفی، مالک از یکسری تصرفات ممنوع میشود و دارنده ی حق ارتفاق از این محدودیت های مالک بهره میبرد. مثلا حق حریم املاک و قنات ها که مالک زمین را از تصرفاتی که مضر به حال صاحب حریم باشد منع میکند.
* حق حریم به مقداری از اطراف ملک و قنات و نهر و امثال آن می گویند که برای استفاده ی بهتر از آنها ضرورت دارد و حتی اگر حریم قنات کسی در ملک دیگری باشد، دیگری نمی تواند تصرفاتی کند که به صاحب حریم ضرر برساند. یا آنکه مالکی حق ندارد در ملک خود ساختمان سه طبقه به بالا بسازد و این برای تامین نور و هوای کامل همسایه باشد.
_ در خصوص حق ارتفاق نیز طرفین نسبت به یکدیگر تکالیفی دارند. صاحب حق ارتفاق نمیتواند از حقی که دارد سوءاستفاده کند و از حدود عرفی تجاوز کند. مثلا دارنده ی حق عبور نمی تواند در ساعاتی که معمولا مردم خوابیداند با ورود به ملک غیر آسایش مالک و خانواده اش را سلب کند. هزینه های مربوط به استفاده از حق نیز به عهده ی دارنده ی حق ارتفاق است اما هزینه های مربوط به نگهداری و حفظ مال به عهده ی خود مالک خواهد بود. در مقابل مالک نیز نمی تواند در ملک خود تصرفی کند که اجرای حق ارتفاق را با مشکل مواجه کند.
مثلا اگر کسی حق شرب از آب انبار همسایه را داشته باشد، مالک آب انبار نمی تواند به این بهانه که پس از لوله کشی آب تصفیه نیازی به آب انبار ندارد، آن را به زیر زمین تبدیل کند.
تهیه و جمع آوری مطلب: دل آرا کریمی (کارشناسی ارشد فقه و حقوق)

مشاوره حقوقی رایگان

_ واتساپ
_ تلگرام
_ اینستاگرام

 

دسته‌ها

وبلاگ

مشاوران آنلاین

کسی در حال حاضر آنلاین نیست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست